Pierwszy dzień szkoły w powojennym Goleniowie – 17 września 1945 roku

Pierwszy dzień szkoły w powojennym Goleniowie – 17 września 1945 roku
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na X Wyślij przez WhatsApp Kopiuj link

Historia polskiej oświaty w Goleniowie po II wojnie światowej

Współcześnie pierwszy dzień szkoły kojarzy się z 1 września, ale w 1945 roku w Goleniowie był to 17 września. Tego dnia rozpoczęła działalność pierwsza polska szkoła podstawowa w tym powojennym mieście. Przygotowania do jej uruchomienia trwały od lata, a inicjatywa wyszła od polskich osadników, którzy przybywali na te tereny po zakończeniu wojny.

Organizacja szkolnictwa w nowej rzeczywistości

9 maja 1945 roku do Nowogardu przybyła 31-osobowa grupa operacyjna pod kierownictwem Stanisława Kubika, obwodowego pełnomocnika rządu. W jej składzie znalazł się Czesław Ilnicki, któremu powierzono zadanie zorganizowania szkolnictwa oraz zapewnienie realizacji obowiązku szkolnego i wychowania przedszkolnego. W sprawozdaniu z 20 czerwca 1945 roku, skierowanym do Kuratorium Okręgu Szkolnego w Koszalinie, Ilnicki informował o stanie zabezpieczenia budynków szkolnych: „Budynki szkolne i sprzęt w cały prawie obwodzie są już zabezpieczone. Sprzętu szkolnego na ogół jest mało, pomocy naukowych prawie nie ma”. Wśród placówek wymienionych w sprawozdaniu znalazła się szkoła powszechna i gimnazjum w Goleniowie.

Przygotowania do otwarcia szkoły

W pierwszych miesiącach po wojnie polskie osadnictwo w Goleniowie przebiegało powoli. Od lipca do miasta zaczęły napływać liczniejsze grupy osadników, w tym rodziny z dziećmi. Wtedy pojawiła się potrzeba zorganizowania polskiej szkoły. Pod koniec lipca Zarząd Miejski przeprowadził zapisy dzieci i młodzieży. Na potrzeby szkoły przeznaczono budynek dawnej niemieckiej szkoły zawodowej przy dzisiejszej ulicy Szkolnej 25. Budynek wymagał przygotowania – do prac przystąpili rodzice, mieszkańcy miasta oraz nauczycielki Stanisława Demps i Maria Gindrych. Sprzątano sale, zwożono ławki, szafki i tablice oraz szkliło okna. Powołano również Komitet Rodzicielski.

BYDReklama

Pierwsze lekcje i trudne warunki

17 września 1945 roku rozpoczęły się pierwsze lekcje. W pięciu oddziałach, pracujących na dwie zmiany, naukę rozpoczęło ponad stu uczniów z Goleniowa i najbliższych miejscowości. Wśród nich znajdowała się młodzież w różnym wieku, w tym uczniowie, którzy z powodu wojny mieli zaległości w nauce. Jedną z pierwszych uczennic była Danuta Kogut, później Burkacka, która wspominała, że Maria Gindrych przyjechała do Goleniowa tym samym transportem, co część uczniów. Warunki były skromne – brakowało książek, zeszytów i przyborów szkolnych. Brakowało również podstawowego wyposażenia, a nawet godła państwowego. Michalina Czarna wspominała: „Na czerwonym płótnie wyszywałyśmy białe orły. Wkładałyśmy w to zajęcie nasze serca”.

Rozwój szkoły i działalność kulturalna

Po otwarciu szkoły odbyło się pierwsze spotkanie rodziców z kierownictwem i nauczycielami, podczas którego wybrano Komitet Rodzicielski. Szkoła szybko stała się również miejscem działalności kulturalnej – Maria Gindrych utworzyła chór, a podczas prób sama podawała dźwięki, gdyż nie było pianina. 8 listopada 1945 roku szkoła otrzymała imię Tadeusza Kościuszki, a tego dnia odbyło się uroczyste poświęcenie placówki. Liczba uczniów systematycznie rosła – w ciągu roku szkolnego 1945/1946 uruchomiono dwie dodatkowe izby lekcyjne, harcówkę oraz małe pomieszczenie biblioteczne. Pod koniec pierwszego roku szkolnego w szkole uczyło się już 331 uczniów, a zajęcia prowadziło dwóch nauczycieli z wykształceniem średnim pedagogicznym.

Dziedzictwo i pamięć

Pierwszy rok działalności szkoły przypadł na czas organizowania życia miasta od podstaw. Mimo trudnych warunków szkoła działała i stopniowo rozwijała swoją bazę. Dziś Szkoła Podstawowa nr 1 w Goleniowie znajduje się w przedwojennym budynku przy ul. Kilińskiego. Historia ta przypomina o heroizmie nauczycieli, rodziców i uczniów, którzy odbudowywali polską oświatę na Ziemiach Zachodnich. Jeśli mają Państwo pamiątki, zdjęcia lub historie związane z tym okresem, zachęcamy do podzielenia się nimi.

Tekst powstał na podstawie książek: Maria Palica, „65 lat polskiej oświaty w Gminie” oraz Józef Kazaniecki, „Goleniów w latach 1945-1954. Mówią ludzie i dokumenty”. Fotografia przedstawia pierwszą siedzibę Szkoły Podstawowej nr 1 przy ul. Szkolnej, pochodzi ze zbiorów ODDZG „Żółty Domek”.

Źródło: Goleniów
Artykuł opiera się na informacjach tego źródła i mogą zdarzyć się w nim nieścisłości. Tekst zredagowany przez redakcję przy pomocy narzędzi AI. Widzisz błąd? Zgłoś błąd

Fot. facebook.com

ASO ENERGY PROReklama
Firma ON · Partnerstwa lokalne
TWOJA FIRMA.
TWOJE MIASTO.
ZAWSZE ON.

Lokalna reklama, wizytówka premium, artykuł informacyjny — obecność tam, gdzie Twoi klienci szukają informacji o mieście.

START
499 zł / miesiąc
STANDARD
1 499 zł / miesiąc
PREMIUM
2 999 zł / miesiąc
Zostań Partnerem ON →